Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản ven bờ luôn là một vấn đề “nóng” trong việc quản lý khai thác thuỷ sản của tỉnh. Nhằm tránh sự khai thác triệt tiêu nguồn lợi này, thời gian qua, UBND tỉnh đã ban hành quyết định việc phân cấp đăng ký tàu cá dưới 20 CV và quản lý vùng biển ven bờ cho UBND cấp huyện, cấp xã ven biển. Tuy nhiên, hiện nay hầu hết các huyện chưa thực hiện được.

vi6

 

Chi cục trưởng Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản (KT&BVNLTS) Ðỗ Chí Sĩ cho biết: “Việc phân cấp quản lý nhằm mục tiêu để các địa phương quản lý sát sao hơn phương tiện khai thác ven bờ. Tuy nhiên, hiện nay hầu hết các huyện chỉ thực hiện được việc đăng ký tàu cá công suất dưới 20 CV, còn vấn đề quản lý vùng biển ven bờ ngoài huyện Ngọc Hiển thành lập được đội tàu, còn lại các huyện ven biển khác đều không thực hiện được”.

Bất cập trong đăng ký tàu cá

Việc phân cấp đăng ký, quản lý tàu cá được triển khai từ năm 2008 theo Quyết định số 01/2008/QÐ của UBND tỉnh (nay được thay thế bằng Quyết định 01/2013 ban hành ngày 7/1/2013 của Chủ tịch UBND tỉnh, do văn bản nguồn có sửa đổi) giao về cho UBND các huyện, xã quản lý. Tính đến cuối năm 2013, tổng số tàu cá toàn tỉnh có trên 4.600 phương tiện với tổng công suất khoảng 470.000 CV. Trong đó, có hơn 1.330 phương tiện có công suất dưới 20 CV, được giao cho Phòng NN&PTNT các huyện quản lý. Tuy nhiên, tính đến 6 tháng đầu năm 2014, chỉ thực hiện đăng ký quản lý được 563 phương tiện, chiếm khoảng 42%.

sau khi được cấp phép khai thác thuỷ sản lần đầu đều không gia hạn hoặc xin cấp phép mới cho những năm tiếp theo khiến số lượng đăng ký giảm. Ngoài ra, do một số phương tiện đăng ký đã quá lâu, từ năm 2008 đến nay đã xuống cấp, không còn hay đã rã tàu. Một số chủ tàu khác tự nâng công suất lên trên 20 CV nhưng chưa thực hiện đăng ký theo quy định. Ngoài ra, Cà Mau có tới 80 cửa sông lớn nhỏ, mà lực lượng quản lý chỉ đóng ở những cửa chính, không thể nắm hết được số lượng tàu cá, dẫn đến việc kiểm soát tàu cá mùa mưa bão sẽ gặp nhiều khó khăn.

Huyện Trần Văn Thời là 1 trong 6 huyện ven biển có số lượng tàu cá có công suất dưới 20 CV khá lớn, thế nhưng từ đầu năm đến nay chỉ đăng ký được 7 chiếc.

Ông Duy Quốc Tuấn, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Trần Văn Thời, cho biết: “Trước đây huyện được giao quản lý 615 phương tiện, nhưng theo rà soát lại của Chi cục KT&BVNLTS, số lượng tàu có công suất dưới 20 CV còn khá ít. Lực lượng cán bộ kiêm nhiệm, hệ thống quản lý phương tiện chủ yếu còn dựa vào hồ sơ, sổ sách, nhiều cửa sông rạch thông ra biển, công tác quản lý gặp nhiều khó khăn, ý thức quan tâm đến đăng ký tàu cá của ngư dân còn hạn chế”.

Theo kết quả kiểm tra, rà soát số lượng tàu cá của Chi cục KT&BVNLTS trên 6 huyện ven biển, số lượng phương tiện dưới 20 CV giảm khoảng 10,2% so với số lượng mà các huyện đã đăng ký quản lý khi bàn giao.

Khó quản lý vùng biển ven bờ

Khó khăn trong đăng ký tàu cá chỉ là những trở ngại chung, vấn đề quản lý vùng biển ven bờ mới là vấn đề nan giải. Ðã qua, 5/6 huyện đều chưa làm được và đều có cùng một nguyên nhân giống nhau. Ông Phạm Văn Den, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Phú Tân, bộc bạch: “Phòng NN&PTNT huyện cũng chỉ thực hiện được vấn đề đăng ký tàu cá, còn quản lý tuyến bờ trong phạm vi 6 hải lý thật sự không khả thi. Theo yêu cầu phải thành lập đội tàu nhưng phương tiện không có, cán bộ chuyên môn cũng không, không đủ chức năng, thẩm quyền để xử phạt”.

Ngọc Hiển là địa phương duy nhất thành lập được đội tàu quản lý, nhưng kết quả vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu quản lý vùng bờ của tỉnh. Ðược thành lập năm 2009, với nhiệm vụ đăng ký tàu dưới 20 CV và tuần tra kiểm soát tuyến ven bờ trong phạm vi 6 hải lý, nhằm ngăn chặn, xử lý những tàu cá đánh bắt sai vùng, triệt hại nguồn lợi thuỷ sản, Ðội Quản lý KT&BVNLTS hiện chỉ có 6 người (2 biên chế và 4 hợp đồng), đa số là những cán bộ kiêm nhiệm. Phương tiện thực hiện nhiệm vụ chỉ là chiếc ca-nô nhỏ, khó có khả năng đi xa bờ được.

Anh Châu Ngọc Sang, cán bộ đội tàu đã 4 năm gắn bó với đội, bộc bạch: “Huyện Ngọc Hiển có địa thế sông ngòi hiểm trở, người dân sống chủ yếu bằng nghề nuôi tôm và đánh bắt thuỷ sản nên việc quản lý tàu cá khai thác thuỷ sản rất khó khăn, trong khi lực lượng mỏng, phương tiện chỉ có thể ra xa 1-2 hải lý, việc áp sát tàu để kiểm tra rất khó. Ðã có một số trường hợp do phương tiện nhỏ, lực lượng mỏng, một số tàu bị kiểm tra đã tìm cách “tẩu thoát”. Tính riêng 6 tháng đầu năm, đội tàu đã phối hợp với đồn biên phòng xử phạt 4 vụ sai vùng khai thác, phạt 72 triệu đồng”.

Song song đó, quy trình xử phạt rất rườm rà, sau khi đội lập biên bản, lập hồ sơ tàu sai phạm, tiến hành làm đề nghị gửi lên Phòng NN&PTNT của huyện; phòng xem xét, tiếp tục làm đề nghị gửi lên UBND huyện; qua Phòng Tư pháp xem xét, thẩm định, sau đó UBND huyện mới ra quyết định xử phạt. Ðể có kết quả cuối cùng cũng sớm nhất 2 ngày, có khi đến 1 tuần lễ mới có thể xử phạt được.

Anh Sang cho rằng, quy trình xử phạt khá lâu, do đó, để tránh hàng hoá của các tàu hư hỏng, đội buộc chủ tàu ký cam kết với đồn biên phòng rồi xử phạt sau.

Khó khăn đang đè nặng lên vai của các cán bộ làm nhiệm vụ quản lý vùng biển ven bờ. Theo thông tin từ ông Ðỗ Chí Sĩ, hiện nay, theo quy định mới, phạm vi quản lý vùng biển ven bờ không còn là 6 hải lý như trước đây nữa mà được mở rộng trung bình các điểm trên biển khoảng 19 hải lý (tầm 35 km), vì thế, khó khăn này thật sự càng chồng chất thêm./.

Theo báo Cà Mau